Persoonlijke hulpmiddelen

Waarom er onduidelijkheid is over vakantiedagen!

Tijdens gesprekken die we voeren met werkgevers, ondernemers of werknemers, gaat het met regelmaat over de vakantiedagen.

Op hoeveel vakantiedagen heeft men recht? Wat gebeurt er bij ziekte? Wanneer vervallen deze vakantiedagen? Op deze vragen zijn doorgaans meerdere antwoorden mogelijk, veroorzaakt door de zogenaamde wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen.

Voordat we de vragen dus goed kunnen beantwoorden, dienen we eerst uit te leggen wat wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen inhouden en waarin ze van elkaar verschillen. Zodra dit duidelijk is zullen de vragen ook snel beantwoord zijn.  

Wat opvalt nadat we dit duidelijk hebben uitgelegd en het dus helder is bij onze gesprekspartner, dat die zich vervolgens afvraagt hoe dit over te brengen aan de werknemers. Iets begrijpen is één, maar iets overbrengen is weer iets heel anders. Omdat we er veel waarde aan hechten dat werkgever en werknemer elkaar begrijpen, wijd ik deze blog hier aan. Laat deze blog dus ook gerust aan uw werknemers lezen als u het zelf niet goed kunt overbrengen.

Wettelijke vakantiedagen

Laten we in het verhaal beginnen met de wettelijke vakantie uren, aangezien iedereen daar recht op heeft. Ongeacht in welke CAO of branche de onderneming valt, is er voor wat betreft de wettelijke vakantie uren, voor iedereen hetzelfde geregeld. De werknemer heeft recht op vier weken vakantie per jaar, dit komt overeen met 20 vakantiedagen per jaar bij een fulltime dienstbetrekking. Het aantal is altijd pro rato, dit houdt in dat als een werknemer parttime werkt hij ook minder vakantiedagen heeft.

Als een onderneming een fulltime rooster heeft van 40 uur, dan heeft een medewerker dus recht op 160 vakantie-uren per jaar bij een fulltime dienstverband. Er zijn ook ondernemingen die een fulltime rooster van 38 of 36 uur per week hebben. In dat geval wordt het aantal uren per jaar dus iets minder. Daarentegen hoeven er ook minder uren opgenomen te worden om een week vrij te zijn.

Bovenwettelijke vakantiedagen  

Bovenop deze wettelijke dagen kunnen er nog bovenwettelijke vakantiedagen komen, vandaar ook de naam. Voor sommige ondernemingen zijn deze bovenwettelijke vakantiedagen verplicht. Dit komt omdat deze ondernemingen gebonden zijn aan een CAO waarin dit geregeld is en hier niet van afgeweken mag worden. Ook kunnen ondernemingen hier vrijwillig voor kiezen, omdat ze van mening zijn dat vier weken vakantie per jaar niet genoeg is voor hun werknemers. Dit regelen de ondernemingen dan vaak in een personeelshandboek of in de arbeidsovereenkomst.

Wat je vaak ziet is dat werknemers bijvoorbeeld 24, 25 of 30 vakantiedagen per jaar hebben. Meer is natuurlijk mogelijk, maar komt in de praktijk weinig voor. Er is echter één branche die iedereen kent die een stuk meer vakantiedagen heeft. Hierbij doel ik uiteraard op het onderwijs. Een vaak gehoorde kreet is “die leraren hebben veel vakantie, dat zou ik ook wel willen”! Aan iedereen die dit roept zou ik willen adviseren om eens goed te bedenken wat de leraren iedere dag doen en meemaken en als je het dan nog zoveel vindt dan zou ik zorgen dat je zelf die baan krijgt.

De eerste 20 vakantiedagen zijn dus de wettelijke vakantiedagen en de rest is bovenwettelijk. Dus ook die leerkracht heeft, maar 20 wettelijke vakantiedagen.

Leeftijdsstaffel

Het is mogelijk dat er voor de bovenwettelijke vakantiedagen een leeftijdsstaffel, seniorendagen, geldt waardoor oudere werknemers meer vakantiedagen hebben. Dit gebeurt in de praktijk alleen als dit in de CAO geregeld is. Dit komt omdat wanneer de werkgever dit vrijwillig wil invoeren binnen zijn organisatie, hij moet aantonen dat het geen leeftijdsdiscriminatie is. Hiervoor zal hij met cijfers over ziekte, in verhouding tot leeftijd moeten komen, die laten zien dat het wenselijk is om een leeftijdsstaffel op te nemen voor de bovenwettelijke vakantiedagen. Hij zal dit moeten laten beoordelen door het College voor de Rechten van de Mens.

Vervallen vakantiedagen

Vakantiedagen kunnen na een bepaalde termijn vervallen, als deze niet opgenomen worden. Voor de wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen gelden andere termijnen. Ik vind het belangrijk dat iedereen hiervan op de hoogte is.

Voor het opnemen geldt dat het initiatief bij de werknemer ligt, hij moet aangeven wanneer hij zijn vakantiedagen wil opnemen. De werkgever moet hier gehoor aan geven tenzij hij zwaarwichtige bedrijfsmatige redenen heeft om dit te weigeren. Wel moet de werkgever dan de werknemer de gelegenheid geven om op een ander moment de uren alsnog op te nemen.

Als een werknemer vakantiedagen opneemt dan neemt hij als eerste, zijn wettelijke vakantiedagen op en daarna pas de bovenwettelijke dagen. De wettelijke vakantiedagen zijn ook de eerste die vervallen, namelijk een half jaar na afloop van het jaar waarin de dagen zijn opgebouwd.  De bovenwettelijk vakantiedagen hebben een langere termijn, namelijk 5 jaar.

Omdat dit een onoverzichtelijke administratie kan worden, ben ik er een groot voorstander van om dit in een systeem bij te houden. En dan gaat mijn voorkeur uit naar een online salaris systeem, waarin zowel werkgever als werknemer inzicht hebben en waarin ook verlofaanvragen ingediend kunnen worden.

Voor de duidelijkheid

Voor mij is dit allemaal een vanzelfsprekendheid, misschien voor jou ook, maar het kan ook beroepsblindheid van mij zijn. Ik spreek in deze blog telkens over vakantiedagen per jaar, dit geldt dus alleen als er een heel jaar gewerkt wordt. Als een werknemer de helft van de tijd werkt, dan heeft hij recht op de helft van het aantal vakantiedagen. Het is dus allemaal in verhouding tot het werkelijk aantal gewerkte uren.

Verder geldt nog, dat een werknemer in het begin van het jaar geen recht heeft op alle vakantiedagen van dat jaar, maar dat hij dat per maand opbouwt. Vaak zie je wel dat vakantiedagen in het begin van het jaar op de verlofkaart worden gezet, en ook al opgenomen kunnen worden. Dit kan allemaal en het is ook goed om te zien dat werkgevers hun werknemers deze mogelijkheid bieden, echter is het geen recht. Dit laatste wilde ik graag nog even vermelden.

gearchiveerd onder: ,
This is Sliced Diazo Plone Theme